نقاشی چهره ی نیوتن اثر Sir Godfrey Kneller سال ۱۶۸۹

امروز ۲۵ دسامبر سالروز تولد ایزاک (اسحاق) نیوتن است. تأثیراتی که نیوتن بر فیزیک کلاسیک و ریاضیات گذاشت بر همه مشخص است، اگر کسی فیزیک را در حد دبیرستان هم خوانده باشد باز هم می داند که نیوتون  از طریق منشور طیف نور خورشید را به دست آورد. کسی پیدا نمی شود که از قانون گرانش یا قوانین سه گانه ی حرکت او اطلاعی نداشته باشد. یافته های او در ریاضیات هم به اندازه ی تأثیری که در فیزیک داشت مهم و ارزشمندند: او (همراه با لایبنیتس) یکی از پایه گذاران حساب دیفرانسیل و انتگرال بود. کتاب «اصول ریاضی فلسفه ی طبیعی» یکی از مهم ترین کتاب های نیوتن است.

تصاویری مربوط به این شخصیت بزرگ گردآورده ایم که دیدن آن ها خالی از لطف نیست، علاوه بر این چند نقل قول از او را هم بخوانید:

«افلاطون دوست من است، ارسطو دوست من است اما بزرگ ترین دوست من، حقیقت است». اون این جمله را در حاشیه دفترش، هنگامی که در کمبریج دانشجو بود، نوشته است.

«نبوغ برابر با شکیبایی است»

«اگر من می توانم دورتر را ببینم، به این علت است که بر شانه های غول ها ایستاده ام» او این جمله ی معروف را در نامه ای به رابرت هوک(فیلسوف و دانشمند انگلیسی) نوشت.

«من نمی دانم که از دید مردم (دنیا) چطور به نظر می رسم، اما از نظر خودم، من فقط پسرکی بوده ام که در ساحل بازی کرده است و توجه خود را به یافتن سنگ های صاف تر یا صدف های زیباتری نسبت به سنگ ها و صدف های معمولی تر، معطوف کرده ام. درحالی که اقیانوس بزرگ حقیقت، کشف نشده پیش روی من قرار داشته است».

«حقیقت همیشگی در سادگی یافت می شود و نه در پیچیدگی و آشفتگی اشیا و موجودات»

دیگر تصاویر را در زیر ببینید:

تلسکوپ بازتابی نیوتن سال ۱۶۶۸

چهره ی کنده کاری شده نیوتن، اثر Jacobus Houbraken، در گالری تصاویر ملی لندن

بنای یادبودی از شش شخصیت بزرگ علم در رصدخانه ی گریفیث Griffith، نیوتن، هرشل، کپلر، کپرنیک، گالیله، هیپارخوس

خانه ی نیوتن. به نظر می رسد که از بالاترین پنجره سوی راست خانه نیوتن با منشور طیف نور خورشید را به دست آورده است

بنای یادبود نیوتن در کلیسای وست مینستر Westminster

طرح شاخص ساعت آفتابی نیوتن در کلیسای یحیای تعمید دهنده

دفتری متعلق به ایزاک نیوتن که در آن تجربیات علمی خود را توصیف کرده است

سکه هایی که به افتخار نیوتن طرح زده شده اند.

تمبرهای نیوتونی! این تمبر ها (متعلق به کشورهای انگلستان، کره و روسیه) هرکدام به افتخار یکی از کارهای علمی نیوتن هستند.

تصویر موزاییکی کاسینی از توفان زحل. امتیاز تصویر: NASA/JPL-Caltech/SSI/Hampton University

اسکات ادینگتون از آزمایشگاه جت پیشران ناسا می گوید:« باقی ماندن کاوشگر کاسینی در منظومه ی زحل سبب شد از بسیاری از شگفتی های نیروی این توفان آگاهی یابیم. ما این فرصت را داشتیم که این پدیده را از آغاز تا پایان از نزدیک ببینیم. این گونه داده ها در مطالعه ی الگوهای آب وهوایی در سرتاسر منظومه ی شمسی کمک می کنند تا بتوان به علت بقا و نابودی آن ها پی برد».

این تصویر نسخه بهبود یافته ای از تصویری است که سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) در تاریخ پنجم دسامبر (15 آذر) از شب زمین تهیه کرده است.

برای تهیه تصویر «مرمر سیاه» (Black Marble) از فناوری ابداعی شرکت Gigapan در ترکیب با داده های ماهواره رصدگر زمین Suomi NPP استفاده شده است.

این تصویر قابلیت بزرگ نمایی داشته و کاربران می توانند با زوم کردن بر روی بخش های مختلف، جزئیات دقیقی از زیبایی های شب مناطق مختلف کره زمین را مشاهده کنند.

برای دیدن تصویر زیبای زمین در هنگام شب می توانید به این آدرس نشانی http://www.ouramazingplanet.com/3866-black-marble-zoomable-image.html مراجعه کنید.

^{زیبایی شب های مناطق مختلف جهان در تصویر «مرمر سیاه»}

 از غذای خشک، بی وزنی و فضای محدود لذت می برید؟ این هفته سازمان غیردولتی هلندی مارس (مریخ) شرایط عمومی برای درخواست اینکه  یک فضانورد برای اعزام به مریخ شوید را منتشر کرده است. آیا سفر به مریخ امکان پذیر است؟ هلند دقیقا به خاطر برنامه فضایی شناخته شده نیست و بعضی می گویند که ماموریت شرکت مارس وان کلاهبرداری است یا حداقل یک رویای توخالی است. اما اگر حداقل ۱۸ سال سن داشته باشید و وضعیت فیزیکی و روانی خوبی داشته باشید و آمادگی برای اینکه به زمین بر نگردید می توانید هم اکنون اولین انسان هایی باشید که سطح سیاره بیگانه را ببینید.

قبل از اینکه داوطلب شوید بهتر است بدانید که همین حالا هم بیش از ۱۰۰۰ نفر برای سفر ستارگان اقدام کرده اند. به جای پیدا کردن دانشمندان بزرگ و خلبان های جنگی این پروژه بیشتر بر روی افرادی تمرکز کرده است که به خوبی می توانند با یکدیگر کار کنند  و ۸ سال برای استقرار یک مکان قابل سکونت بر روی سیاره سرخ آموزش ببینند. اولین گروه تا سال ۲۰۲۳ به مریخ می روند تا پایگاهی دائمی بروند. یک برنامه تلویزیونی به سبک واقعی به انتخاب نهایی کاووشگران، برنامه آموزشی آن ها، فیلم گرفتن از پرواز و بودجه سفر کمک خواهد کرد. جزییات فنی این ماموریت هنوز کمی مبهم است. اگر می خواهید درخواست را پر کنید می توانید به سایت مارس وان بروید.

 محققان در مرکز هوافضای آلمان اسپیس لاینر (Spaceliner) مافوق صوتی را دارند ایجاد می کنند که با سرعت و انرژی زیاد نیمی از مسیر جهان را در مدت ۹۰ دقیقه خواهد پیمود. این هواپیمای ۵۰ نفره بر پشت یک راکت سوار شده است تا سرعت آن حدود ۲۴ برابر سرعت صوت می رسد. این اسپیش لاینر امیدوار است بسیار سریع مسافران را در آینده تا سال ۲۰۵۰ به جلو حرکت می دهند که تا حدودی انرژی خود را از طریق اکسیژن مایع و هیدروژن به دست می آورد که تنها بخار آب و هیدروژن را در اتمسفر از خود باقی می گذارند.

از راکت به عنوان حامل، اسپیس لاینر تجاری می تواند به بالای اتمسفر زمین برود به منظور اینکه به سرعت های بهینه برسد بدون اینکه به ترافیک هوایی معمول آسیب برساند. مسافران با سرعتی به اندازه ۲۴ برابر صوت حرکت می کنند و سپس پیش از زمین نشستن به سرعت های هواپیمای معمول می رسند.

کل سفر در دو مرحله خواهد بود که با حرکت راکت تقویت شده شروع می شود که حدود هشت دقیقه می شود. ارتفاع آن به مدت ۵۰ مایل می رسد و آهسته تر، مرحله مدارگرد است که مسافران را به مقصد دیگر با سرعتی حدود ۱۵۰۰۰ مایل در هر ساعت منتقل می شود. اسپیس لاینر شبیه تر به شاتل فضای نسل دوم نسبت به هواپیماهای سنتی است و به فضا احتمالا با قیمت شاتل فضایی می روند.

طرح و شکل این حامل مسافر هنوز دارد  مورد آزمایش و طراحی است اما محققان به شکلی پی برده اند که می توانند گرمای سرعت های مافوق صوت را تاب بیاورند. این پروژه دنبال سرمایه گذار نیزخواهد گشت.

دانشمندان و متخصصان فضایی جمهوری اسلامی ایران در خجسته ایام میلاد باسعادت نبی گرامی اسلام حضرت محمد (ص) و امام جعفر صادق (ع) و در آستانه دهه مبارک فجر موفق شدند با برداشتن یک گام بلند دیگر در عرصه فناوری پیشرفته فضایی، ارسال موجود زنده به فضا و تحقیقات زیستی را که در انحصار چند کشور معدود است، برای کشورمان به ارمغان آوردند.

یک عکاس ایتالیایی با استفاده از تکنیک نوردهی طولانی مدت توانست از رنگین کمانی که از جنس ستارگانی که در فاصله میلیونها سال نوری از زمین قرار دارند عکسبرداری کند.  مائوریتزیو پینیوتی، عکاس نجوم 44 ساله ایتالیایی با استفاده از تکنیک نوردهی طولانی و با کمک اجرام آسمانی درخشانی که در فاصله میلیونها سال نوری از زمین قرار دارند توانست تصاویری تماشایی از ستارگانی تهیه کند که شبیه به یک رنگین کمان در پهنه آسمان امتداد یافته اند. "پینیوتی" این عکسها را در پارک ملی کوهستانهای "سیبیلینی" در ایتالیا گرفته است.

وی در این خصوص اظهار داشت: "عکاسی تقریبا شغل دوم من است چون علاقه بسیار زیادی به این کار دارم اما هرگز به اندازه کافی برای دیدن چیزی شبیه به این خوش شانس نبودم. "

براساس گزارش دیلی میل، این عکاس آماتوری نجوم درباره روش عکاسی خود گفت: "برای تهیه این عکسها از 20 ثانیه تا بیش از 2 ساعت نوردهی کردم. زمانی که نتیجه این نوردهی طولانی مدت را دیدم دهانم باز مانده بود."

رنگین کمان ستاره- یک خوشه زیبای ستارگان یک گنبد واضح را در پهنه آسمان بالای جلگه کاستلوچو در پارک ملی کوهستانهای سیبیلینی ساخته است
 

یک چشم انداز شگفت انگیر و کمیاب- مائوریتزیو پینیوتی در خصوص دیدن این عکسها گفت: "زمانی که نتیجه این نوردهی طولانی مدت را دیدم دهانم باز مانده بود." عدم حضور آلودگیهای نوری در این پارک به این عکاس اجازه ثبت این چشم انداز شگفت انگیز را داد
 
 
خیره به ستارگان- مائوریتزیو پینیوتی می گوید که بین 20 ثانیه تا 2 ساعت نوردهی کرده است

به رغم تاثیرات تغییرات خورشیدی بر تغییرات آب و هوایی زمین در طول حیات این سیاره، بررسی های صورت گرفته نشان داده اند خورشید سهمی کمتر از 15 درصد در افزایش دمای جهان طی یک قرن گذشته داشته است.

تغییراتی حتی کوچک در فعالیت های خورشیدی می توانند آب و هوای سیاره زمین را به شدت تحت تاثیر قرار دهند. با این وجود، خورشید در مقایسه با بسیاری از ستاره های کهکشان، ستاره ای پایدار محسوب می شود.

برخی از ستارگان با تغییرات فاحشی در اندازه، میزان نور و حتی انفجار مواجه می شوند، اما خورشید تنها از نظر میزان نور خود در الگوهای نسبتا ثابت 11 ساله که به عنوان "چرخه خورشیدی" شناخته می شود، تغییر 0.1 درصدی را تجربه می کند.

به گفته "گرگ کوپ"، فیزیکدان خورشیدی در دانشگاه کلرادو، انرژی نور خورشید که به بالای اتمسفر سیاره زمین می رسد حدود 2 هزار و 500 برابر بیشتر از مجموع منابع این سیاره است.

بر همین اساس، حتی 0.1 درصد از میزان نور خورشید از تمامی منابع انرژی اتمسفر زمین مانند رادیواکتیویته ای که به طور طبیعی از هسته این سیاره ساطع می شود، پیشی می گیرد.

برای بررسی هرچه بیشتر چگونگی تاثیر این تغییرات کوچک در انرژی خورشید بر شرایط آب و هوای زمین، "شورای ملی تحقیقات" (NRC) ده ها تن از کارشناسان و دانشمندان در زمینه های مختلف مانند فیزیک پلاسما، فعالیت های خورشیدی، شیمی اتمسفری، دینامیک سیالات و فیزیک ذرات پر انرژی را گرد هم آورده است.

نقش خورشید در آب و هوای سیاره زمین

اکثر تاثیرات نوسانات فعالیت های خورشیدی بر سیاره زمین از ماهیت پیچیده ای برخوردار هستند. به عنوان مثال، ذرات پر انرژی خورشیدی و پرتوهای کیهانی می توانند به کاهش سطوح ازن در استراتوسفر منجر شوند.

این مساله نیز رفتار اتمسفر زیرین را تغییر می دهد و حتی ممکن است توفان های خورشیدی را به سمت سطح هدایت کند.

شکسته شدن ملکول های ازن که در پایین استراتوسفر قرار دارند به وسیله نور فرا بنفش می تواند موجب گرمایش محلی بشود.

همچنین، هنگامی که ازن از بین برود، استراتوسفر خنک تر می شود و موجب افزایش اختلاف دما بین مناطق استوایی و مناطق قطبی می شود. اختلاف دماها در استراتوسفر و تروپوسفر فوقانی به ناپایداری در جریان اتمسفری غرب به شرق منجر می شود.

ناپایداری ها، جریان های مخالف و حرکات نامنظم را ایجاد می کنند. این جریان های مخالف موجب تقویت "جت استریم "ها شده و در نهایت، جریان های تروپوسفر فوقانی، لایه اتمسفر نزدیک به سطح زمین، را تغییر می دهند.

از این رو، خورشید ممکن است نقش مهمی در این نوع فرآیند ایفا کند. افزون بر این، به گفته "جرالد میهل" از مرکز ملی پژوهش اتمسفری، تغییرپذیری خورشیدی اثری قطعی بر آب و هوا به ویژه در اقیانوس آرام بر جای می گذارد.

بررسی داده های دمای سطح دریا طی سال های اوج لکه های خورشیدی، الگویی بسیار شبیه با "لا نینا"، خنک کننده ادواری اقیانوس آرام که به طور منظم بر آب و هوای سراسر جهان اثر می گذارد، بوده و در آن دوران به کاهش یک درجه سانتیگرادی دما در شرق اقیانوس آرام استوایی منجر شده است.

همچنین، دوران اوج چرخه لکه خورشیدی با افزایش بارندگی در مناطقی از جهان و فشار فوق طبیعی سطح دریا در اواسط عرض جغرافیایی شمالی و جنوبی اقیانوس آرام مرتبط بوده است.

به گفته میهل، اقیانوس آرام به تغییرات کوچک جریان های باد حساس بوده و فعالیت های خورشیدی ممکن است فرآیندهای مرتبط با قدرت باد را تحت تاثیر قرار دهد.

از این رو، دانشمندان معتقدند اگر خورشید واقعا در حال ورود به مرحله ای ناآشنا از چرخه خورشیدی است، ما باید تلاش های خود را برای درک ارتباط خورشید و آب و هوا دو برابر کنیم.

از سوی دیگر، اگرچه خورشید منبع اصلی گرما و انرژی برای سیاره زمین محسوب می شود، اما باید به این نکته توجه داشت که تغییرپذیری خورشیدی دلیل گرمایش جهانی سال های اخیر محسوب نمی شود.

همانگونه که اشاره شد، خورشید ستاره ای بسیار پایدار بوده و به رغم نیروی چشمگیری که برای ایجاد تغییرات شگرف دارد، اما خوشبختانه برای ما ستاره تنبلی محسوب می شود.

به رغم تاثیرات تغییرات خورشیدی بر تغییرات آب و هوایی زمین در طول حیات این سیاره، بررسی های صورت گرفته نشان داده اند خورشید سهمی کمتر از 15 درصد در افزایش دمای جهان طی یک قرن گذشته داشته است.

در حقیقت، فعالیت های انسان مانند افزایش انتشار گازهای گلخانه ای نقش پررنگی در گرمایش جهانی ایفا کرده و می کنند.

ماه فوریه شاهد چندین فوران خورشیدی بود که مناظری تماشایی و غیرمنتظره را در شفقهای قطبی شمالی به تصویر کشیدند.  این آسمان زمردی که شگفتی دوستداران نجوم را برانگیخته است حاصل فورانهای خورشیدی عظیمی است که در ماه فوریه رخ داد.

نمایش شگفت انگیز
 
یک روکش درخشان از نور برفراز کوهستانهای نروژ در 14 فوریه است. این نمایش ثمره یک فوران خورشیدی قوی است.

همانند دود سبز یک شومینه
 
این عکس شفق قطبی در "بیارکی" نروژ در 14 فوریه گرفته شده است. این پدیده زمانی رخ می دهد که حجم بالایی از ذرات خورشیدی باردار با مغناطیس کره اتمسفر زمین برخورد کند. این ذرات به ویژه در اطراف قطبها جمع شده اند و با گازهای اتمسفر از جمله اکسیژن و نیتروژن برخورد می کنند.
 

موشک- کاوشگر
 
این موشک که Terrier-Black Brant نام دارد شنبه شب 18 فوریه 2012 در فیربانکس آلاسکا پرتاب شد. Terrier-Black Brant جریانی از اطلاعات را از فاصله 200 مایلی (حدود 322 کیلومتری) از سطح زمین و لحظاتی پس از پرتاب در زمان واقعی به زمین ارسال کرد. دستگاههای این موشک دو مرحله ای از میدانهای مغناطیسی و الکتریکی خاصی نمونه برداری کردند که توسط شفقها ساخته شده اند.
 
 
استراحت رنگارنگ
 
در کاراسیوک نروژ، مردی که روی اسنوموبیل خود دراز کشیده از تماشای نمایشی که شفق قطبی 20 فوریه عرضه کرده است لذت می برد.

عکاس خوش ذوق آسوشیتدپرس توانست تصاویری تماشایی از ماه کامل آوریل که به "ماه صورتی" معروف است، تهیه کند.

به طور سنتی، ماه کامل آوریل (فروردین) با عنوان "ماه صورتی" شناخته می شود. از دیگر اسامی این ماه کامل می توان به "ماه کامل جوانه زدن سبزه ها"، "ماه کامل ماهی" (زمانی که ماهی های قزل آلا تخم ریزی می کنند) و "ماه تخم مرغی" (به خاطر شکل ظاهری و نزدیکی به عید پاک) اشاره کرد.

جمعه شب، "جولیو کورتز"، عکاس خوش ذوق خبرگزاری آسوشیتدپرس توانست از فرصت استفاده کند و تصاویری تماشایی از "ماه صورتی" در نوک ساختمان مشهور "امپایر استیت" نیویورک و در پس زمینه یک هواپیما بگیرد.

علاوه بر ماه صورتی، در تقویم میلادی تنها قمر زمین در ماه ژوئن دو بار کامل می شود که انگلیسی ها به این پدیده "ماه آبی" می گویند.
 

ماه صورتی در پشت نیویورک

ماه صورتی در نوک ساختمان امپایر استیت

عبور تماشایی هواپیما در دل ماه کامل آوریل

درحالی که طی 50 سال گذشته تلسکوپهای ما روی زمین مجهزتر شده، اطلاعات بهتری درباره همسایگان کیهانی خود به دست آورده ایم و اکنون با گرمترین، سردترین، کوچکترین، بزرگترین و دورترین سیاره های منظومه های مختلف آشنایی داریم.

 ستاره شناسان یک ردیف سیاره هایی را یافته اند که ویژگهای شگفت انگیزی دارند و بی تردید ارزش ذکرشدن در نسخه بین کهکشانی کتاب رکوردهای جهانی گینس را دارد.

برای مثال، SWEEPS-10 سریع ترین کهکشانی است که با فاصله بیش از یک میلیون کیلومتری به دور خورشید خود می چرخد، فاصله ای که سه برابر فاصله ماه از زمین است، به این معنا که یک سال در این سیاره 10 ساعت به طول می انجامد.

سیاره SWEEPS-10 با چنان سرعتی به دور ستاره اصلی خود می چرخد که یک سال در این سیاره برابر با 10 ساعت است

بزرگترین سیاره ای که تاکنون شناخته شده سیاره TrES-4 است که اندازه آن 1.7 برابر مشتری منظومه شمسی ما است.

این سیاره ممکن است بتواند نامزد انتخاب بزرگترین سیاره باشد، چرا که بسیار روشن است و کنار آن شکلی شبیه ستاره دنبال دار وجود دارد که از اتمسفر این سیاره تشکیل شده است.

جئورجی مندوشو از مرکز رسد لوول در آریزونا اظهار داشت: جرم این سیاره 0.2 گرم در هر سانتیمتر مربع یا حدود چگالی چوب درخت بالسا است.

TrES-4 با فاصله 1400 سال نوری از زمین سیاره بزرگ پف آلودی است که جرم بسیار کمی دارد

فهرست سیاره های عجیب که از سوی سایت اسپیس منتشر شده برخی از ویژگیهای عجیب این جهان را نشان می دهد که در درک ما از فیزیک تأثیرگذار خواهد بود.

برای مثال آشنایی با سیاره Methusela ( یا نام اصلی PSR B1620-26 b) خالی از لطف نیست، این سیاره قدیمی ترین سیاره کشف شده است و یکی از اجداد کیهان به شمار می رود که 12.7 میلیارد سال پیش تشکیل شده است، این سیاره 8 میلیارد سال پیرتر از زمین است.

سیاره Methusela دو میلیون سال پس از بیگ بنگ یا انفجار بزرگ تشکیل شد، کشفی که در سال 1993 درک ما را از شکل گیری سیاره تغییر داد و به طور ضمنی این مفهوم را القا می کند که سیاره های بسیار مسن تری هستند که هنوز کشف نشده اند.

این سیاره نیز در دوران زندگی خود دچار تحولاتی شده و درحالی که مهارتهای رصدی ما رشد می کند این سیاره به موضوع جالبی برای مطالعه تبدیل شده است.

دانشمندان ناسا همچنین اعتقاد دارند که سیاره Methusela ممکن است اطراف یک ستاره دیگر تشکیل شده باشد اما پیش از آنکه توسط یک ستاره غیرفعال تسخیر شده باشد خود را از بین برده است.

از سوی دیگر، سیاره ای وجود دارد که هنوز نامی برایش انتخاب نشده است، این سیاره با سنی کمتر از یک میلیون سال دور ستاره Coku Tau با فاصله حدود 420 سال نوری می چرخد.

سیاره باستانی Methusela ( نام پیرترین انسان در انجیل) 12.7 میلیارد سال سن دارد و مسن ترین سیاره ای است که تاکنون کشف شده است

این سیاره ، کم سن ترین سیاره ای است که دور ستاره Coku Tau می چرخد و شاید کمتر از یک میلیون سال سن داشته باشد

داغ ترین سیاره ای که تاکنون کشف شده WASP-12b است، سیاره از بخار که گرمای آن به 2200 درجه سانتیگراد می رسد. این سیاره همچنین داعیه دار عنوان یکی از بزرگترین سیاره ها نیز است چرا که اندازه آن دو برابر مشتری تخمین زده شده است.

سردترین سیاره شناخته شده OGLE-BLG-390L است که حجم آن پنج برابر زمین است و گفته شده است که سطحی صخره مانند داشته و با فاصله 28 هزار سال نوری یکی از دورترین سیاره های است که تاکنون بشر شناخته است.

دمای منفی 220 درجه سانتیگراداین سیاره پایین تر از نقطه جوش نیتروژن مایع و نزدیک به صفر مطلق است.

سیاره جوشان WASP-12b دمایی بالای 2200 درجه سانتیگراد دارد و داغترین سیاره شناخته شده است

در آن سوی دنیا سیاره (OGLE-2005-BLG-390L(b سردترین سیاره محسوب می شود

سیاره (Epsilon Eridani (b ممکن است از چنان ویژگیهای خاصی برخوردار نباشد که بتوان آن را در این مجموعه جای داد اما این سیاره با 10.5 سال نوری نزدیکترین سیاره به زمین تلقی می شود.

این درحالی است که فاصله زیاد این سیاره از خورشید آن ، احتمال یافتن زندگی در آن به صفر می رسد و ممکن است اقیانوسهای این سیاره و سیاره سیاره ها در همین منظومه شمسی یخ زده باشند.

سیاره  (Epsilon Eridani (b تنها 10.5 سال نوری با زمین ما فاصله دارد و ممکن است که به زودی بتوانیم آن را از طریق تلسکوپ مشاهده کنیم

آخرین مورد از این مجموعه کوچکترین سیاره یک منظومه غیر خورشیدی است.

سیاره Kepler-10b تنها 1.4 برابر زمین است و با زمین حدود 560 سال نوری فاصله دارد و کشف آن در ژانویه 2011 اعلام شد.

این سیاره خارج از منطقه گلدیلاکس 'Goldilocks' قرار دارد و به قدر کافی به خورشید خود نزدیک است که آب در این سیاره یخ نزند.

سیاره Kepler-10b کوچکترین سیاره شناخته شده است که کشف آن در ژانویه 2011 اعلام شد

یک ستاره شناس تصاویری با جزئیات باورنکردنی از یک رویداد نادر نجومی گرفته که طی آن ماه سیاره مشتری را می بلعد.

به گزارش خبرگزاری مهر، رافائل دفاواری تلسکوپ قدرتمند خود در آسمانها با زمان مناسب تصاویر ناپدید شدن سیاره بزرگ مشتری را در پشت یک دهانه برخوردی در سطح ماه، ثبت کرده است.

این پدیده باورنکردنی از آن با عنوان اختفا نجومی یاد می شود و تنها از بخشهای خاصی از نیمکره جنوبی قابل مشاهده بود.

هرگاه از دید یک ناظر، یک جسم آسمانی که در ظاهر بزرگتر است از مقابل یک جسم آسمانی که در ظاهر کوچکتر است عبور نماید، اختفاء جسم دوم (توسط جسم اول) رخ داده است.

 این ویدئو تصویر قرار گرفتن مشتری در پشت ماه را هنگام هرکت در مدار خود به تصویر کشیده است

بزرگترین سیاره منظومه شمسی ما در این تصویر به نظر شبیه یک سیاره کوتوله می رسد که به سادگی پشت ماه پنهان شده است

ویدئو منتشر شده دافاوری از شهر سائو برناردو دو کامپو در برزیل گرفته شده و این رویداد نادر را ثبت کرده است.
این تصاویر نفسگیر مشتری را که اندازه آن 122 برابر زمین است نشان می دهد که در پشت نیمه تاریک ماه پنهان شده است.
در این تصاویر "Io" یکی از اقمار مشتری مشاهده می شود که روی سطح این سیاره سایه انداخته است.

 رافائل دافاوری این پدیده نادر نجومی را از تلسکوپ خود در برزیل ثبت کرده است

IO ، ماه مشتری روی سطح این سیاره سایه انداخته است

علت تأثیرگذاری این جزئیات به جهت فاصله شگفت انگیزی است که میان این دو جسم نجومی وجود دارد.

ماه بیش از 386 هزار کیلومتر با مشتری فاصله دارد و مشتری پنجمین سیاره نزدیک به خورشید است و میانگین فاصله آن از خورشید در حدود 778 میلیون و 500 هزار کیلومتر، یعنی بیشتر از 5 برابر فاصله زمین از خورشید است.

مشتری در این تصاویر کوچک به نظر می رسد اما در حقیقت عرض این سیاره 40 برابر عرض ماه ما است.

 اختفائی که ماه در آن یکی از دو جسم نجومی باشد بسیار نادر است چرا که مدار ماه اغلب از مقابل سایر سیارات عبور نمی کند

عطارد نزدیک ترین سیاره به خورشید است. این سیاره کوچک خاکی تقریباً هیچ جوی ندارد. به خاطر اندازه کوچک و نزدیک بودن فاصله عطارد به خورشید سخت است که این سیاره را از زمین بدون تلسکوپ ببینیم.  عطارد  کوچکترین سیاره خاکی است. هر سال در حدود سه بار به عنوان سیاره درخشان شامگاهی در نزدیکی افق غروب خورشید و نیز به عنوان یک سیاره صبحگاهی ظاهر می شود. بخاطر سرعت کم آن نسبت به زمین از لحاظ افسانه ای ، خدای روشنی نامیده شده است. در مواقعی ، عطارد در درخشندگی شبیه زحل می شود، اما معمولا بواسطه درخشندگی همسایه اش ، خورشید ، ناپدید می گردد.

اندازه

قطر عطارد 3032 مایل یا 4879 کیلومتر یعنی حدود دو پنجم قطر زمین است. این سیاره بعد از پلوتون کوچک ترین سیاره منظومه شمسی ست. عطارد فقط اندکی بزرگ تر از ماه زمین است.

هلال عطارد

رصد کردن سیاره عطارد دشوار است. نزدیک بودن مدار آن به خورشید سبب می شود که هیچگاه ˚27 دورتر از قرص خورشید دیده نشود. در نتیجه ، تنها قبل از طلوع و غروب آفتاب می توان آن را نزدیکی افق دید. حرکت مداری عطارد سریع است و به همین سبب ، در هر بار گردش به دور خورشید امکان دید آن به چند روز محدود می شود. عطارد نیز مانند ماه ، دوره هلالی دارد. از آنجا که هلالهای عطارد تنها به کمک تلسکوپ قابل روءیت است، اگر می خواهید عطارد را با تلسکوپ کاوش کنید، مواظب باشید که به طرف خورشید نشانه نروید.

گودالها

سطح سیاره عطارد پوشیده از گودالهای شهابسنگی است که حدود 3.5 میلیارد سال پبش بر اثر بمباران شهابسنگها بوجود آمده اند. اندازه گودالهای موجود در عطارد از چند متر تا 1000 کیلومتر (600 مایل) متغیر است. گودالهای بزرگتر ، حوزه نامیده می شوند. گودالها دارای مشخصاتی نظیر قله ها و حلقه های کوهستانی ، دیوارهای تراس دار و رگه هایی درخشان از توف (موادی که بر اثر برخورد شهابسنگ به بیرون پرتاب می شوند) هستند. مشخصات یک گودال به اندازه ، سرعت و جهت شهابسنگی که آنرا بوجود آورده بستگی دارد.

حوزه کالریس

حوزه کالریس به وسعت 1300 کیلومتر (800 مایل) بزرگترین حوزه ناشی از برخورد شهابسنگها به سطح عطارد است. حلقه های کوهستانی هم مرکز ناشی از برخورد شهابسنگهای عظیم ، این حوزه را محصور کرده اند. کف این حوزه پوشیده از گدازه سفت شده است، همچنین گودالهای کوچک و جوان نیز در کف این حوزه یافت می شوند. کالریس واژه ای لاتینی و به معنای گرما می باشد. این اسم به این دلیل انتخاب شده است که این حوزه هنگام نزدیک شدن عطارد به خورشید یک دور در میان ، رو به خورشید بوده و گرمترین نقطه سیاره می گردد.

مدار

مدار عطارد بسیار بیضی ست. بنابراین در نزدیک ترین مکان ممکن به خورشید فاصله اش از خورشید به 28 میلیون و 580 هزار مایل ( 46 میلیون کیلومتر) می رسد و وقتی در این مدار بیضی در دورترین مکانش از خورشید قرار می گیرد فاصله اش از خورشید حدود 70 میلیون کیلومتر می شود. فاصله عطارد از زمین، موقعی که از همیشه به زمین نزدیک تر است 48 میلیون مایل یا (77300 میلیون کیلومتر) است. اگر کسی می توانست وقتی عطارد در نزدیک ترین فاصله اش از خورشید قرار دارد، روی سطح سوزان آن بایستد، خورشید را سه برابر بزرگ تر از آنچه که ما در زمین می بینیم می دید.

طول روز و طول سال در عطارد

زمین هر 365 روز یک بار به دور خورشید می گردد. در حالی که عطارد هر 88 روز یک بار به دور خورشید می گردد. سرعت گردش عطارد در فضا 30 مایل در ثانیه (48 کیلومتر در ثانیه) است که از این نظر هیچ سیاره ای سرعتش به پای آن نمی رسد.

دما

مقادیر دما در عطارد بسیار متفاوت است. نزدیکی زیاد عطارد به خورشید باعث می شود دما در سطح آن به 450 درجه سلسیوس یا 840 درجه فارنهایت نیز برسد. از نظر دما فقط ناهید از عطارد داغ تر است. اما به خاطر این که عطارد مقدار کافی گاز در جوش ندارد و تقریباً هیچ جوی ندارد که گرما را نگه دارد, دمای آن در شب می تواند به 170- درجه سلسیوس یا 275- درجه فارنهایت سقوط کند. به این ترتیب دما در عطارد بسیار متغیر است

گرانش سیاره

جاذبه سطحی عطارد به قدری ضعیف است که قادر به نگهداری ذرات اطراف خود نیست. در نتیجه عطارد تقریبا فاقد جو است. چگالی فضایی اطراف عطارد حدود 1000 میلیارد برابر کمتر از چگالی جو زمین است.

تحول سطح

چون ماه و عطارد هر دو فاقد جوهای قابل توجهی هستند، آب و هوا ، سطوحشان را فرسوده نمی کند. هر دو جهانهای کوچکی با ناحیه داخلی سردتر از ناحیه داخلی زمین هستند. اکنون نه آتشفشانهای فعال زیادی دارند و نه دستخوش تحول سطحی دائمی می شوند که زمین از انتقال یافتن صفحات پوسته ای تجربه کرده است. فقدان جو و کوتاه بودن زمان تحول پوسته ای هر دو به جرمهای کوچک ماه و عطارد مربوط می شود و جو آنها برای مدت طولانی حفظ نمی شود.

همچنین جرمهای کوچک دلالت بر این دارند که حرارت داخلی شان از تلاشی مواد رادیواکتیو نسبت به مقدار مشابه برای زمین کمتر است و جریان گرمایی شان به طرف بیرون چنان سریع می باشد که هر دو جسم به سرعت سرد خواهند شد. داخل زمین داغ است و شارش گرمایی به طرف بیرون آن ، جریانهایی در گوشته پلاستیکی ایجاد می کند و اینها تحول پوسته زمین را نیرو می بخشند. ماه و عطارد هر دو فاقد این ترکیب درونی داغ و گوشته پلاستیکی هستند.

جرم وتراکم

جرم عطارد 3/3 ضربدر 10 به توان 23 کیلوگرم است. این میزان یک بیستم جرم زمین است.
تراکم یا چگالی (نسبت جرم به حجم) عطارد کمتر از زمین است. یعنی سنگینی یک تکه از عطارد کمتر از سنگینی حجم همان تکه از زمین است. عطارد کوچک تر از زمین است و بنابراین جرم خیلی کمتری هم نسبت به زمین دارد. تراکم کمتر عطارد نیروی جاذبه آن را نسبت به زمین کمتر کرده است. به طوری که این جاذبه فقط 38/0 جاذبه زمین است. به این ترتیب وزن یک شیء 100 پوندی روی زمین بر روی عطارد فقط 38 پوند می شود. برای این که بفهمید وزنتان در عطارد چقدر است آن را در عدد 38/0 ضرب کنید.

سطح و جو

سطح عطارد خیلی شبیه به سطح ماه است. سطح عطارد شش درصد نوری را که از خورشید به آن می رسد, بازتاب می دهد. یعنی همان میزانی را که ماه بازتاب می دهد. عطارد مثل ماه با یک لایه باریک از مواد معدنی به نام سیلیکات ها که به شکل ذرات ریزند پوشیده شده. عطارد همچنین دشت های صاف و پهنی دارد. صخره های بسیار شیب دار و چاله های عمیق زیادی نیز دارد. همان طور که ماه هم چنین است. این چاله ها موقعی شکل گرفته اند که شهاب سنگ ها یا ستاره های دنباله دار کوچک به سیاره برخورد کرده اند. جو عطارد آن قدر ضخیم نیست که سرعت شهاب سنگ ها را کم کند و یا آنها را با اصطکاک بسوزاند. کالوریس بیسین Caloris Basin بزرگ ترین چاله عطارد حدود 800 مایل یا 1300 کیلومتر قطر دارد.

بخش های داخلی عطارد مثل زمین است!!!

عطارد خشک، بسیار گرم و تقریباً بدون هواست. قدرت پرتو خورشید بر عطارد نزدیک به هفت برابر میزان پرتو آن بر روی زمین است.
اسکن از عطارد که به وسیله رادارها از روی زمین انجا م شده نشان می دهد که چاله ها در قطب های عطارد حاوی یخ آب هستند. کف چاله ها به طور دایمی در مقابل نور خورشید محافظت می شوند. بنابراین دما در آنها هیچ وقت به آن حد نمی رسد که یخ ها را آب کند.
عطارد به وسیله مقدار بسیار کمی هلیوم، هیدروژن، اکسیژن و سدیوم احاطه شده. این گازها به قدری باریکند که بزرگ ترین فشار جوی آنها (نیرویی که از وزن گازها ناشی می شود) حدود 000000000002/0 (دو ضربدر10 به توان 10-) کیلوگرم برهر سانتی متر مربع است. در حالی که فشار جو زمین حدود 03/1 کیلوگرم بر هر سانتی متر مربع است. گیاهان و جانوران به خاطر نبود اکسیژن و گرمای شدید نمی توانند روی عطارد زندگی کنند. دانشمندان می گویند این سیاره فاقد هر شکلی از زندگی ست.

چرخش به دور محور خود

هنگامی که عطارد به دور خورشید می گردد، به دور محور خودش- یک خط فرضی که از مرکزش می گذرد- هم می چرخد. سیاره حدود هر 59 روز زمینی یک بار به دور خودش می چرخد. این چرخش از چرخش همه سیارات دیگر به جز ناهید آهسته تر است. در نتیجه آهستگی چرخش سیاره به دور محورش و سریع بودن حرکتش به دور خورشید باعث شده که یک روز یا فاصله طلوع خورشید تا طلوع بعدی خورشید 176 روز زمینی به طول انجامد.
تا میانه دهه 1960 ستاره شناسان باور داشتند که عطارد هر 88 روز زمینی یک بار به دور خودش می چرخد. یعنی همان مقدار زمانی که طول می کشد تا عطارد دور خورشید بگردد. اگر این چنین بود یک طرف سیاره همیشه رو به خورشید بود و طرف دیگر همیشه در تاریکی قرار داشت. در سال 1965 مطالعاتی که از طریق رادار انجام شد، نشان داد که سیاره هر 59 روز یک بار دور خودش می چرخد.

ماه

عطارد ماه ندارد.

پرواز به سوی عطارد

فضاپیمای مرینرده (Mariner10) اولین و تنها فضاپیمایی ست که به عطارد رسیده. این فضاپیما درسال 1973 و 1974 از عطارد بازدید کرد. کمتر از نیمی از سطح عطارد به وسیله این فضاپیما نقشه برداری شد. در سال 2004 ایالات متحده سفینه مسنجر (Messenger)را به سوی عطارد فرستاد. این سفینه قرار است در سال های 2008، 2009 و 2011 در اطراف عطارد پرواز کند، ازسطح آن نقشه برداری کند و ترکیباتش، ساختمان داخلیش و حوزه مغناطیسیش را مطالعه کند.

میدان مغناطیسی

درسال 1974 میلادی (1353 شمسی) سفینه فضایی مارنیر 10 از کنار عطارد گذشت. مارینر 10 یک میدان مغناطیسی ضعیف سیاره ای را با شدتی در حدود 220nT ، 1nT=10^-9T آشکار کرد. اگر چه این مقدار کوچک است. ولی برای قطع مغناطوسپهر در بادهای خورشیدی کافی است. در اینجا میدان مغناطیسی ، ذرات باردار (اکثرا پروتونها) را از باد خورشیدی اطراف سیاره منحرف می کند.

به نظر می رسد که میدان عطارد یک دوقطبی باشد که کم و بیش با محور چرخش سیاره ، در یک امتداد قرار گرفته است. دراین صورت ، بطور کلی میدان مغناطیسی عطارد شبیه میدان مغناطیسی زمین ولی ضعیفتر از آن است. حضور یک میدان مغناطیسی و همچنین چگالی زیاد سیاره دلالت بر آن دارد که عطارد مانند زمین دارای یک هسته فلزی است که عمدتا از آهن و نیکل تشکیل شده است. به نظر می رسد که این سیاره همانند یک آهنربای دائمی است. میدان مغناطیسی زمین صدبار شدیدتر از میدان مغناطیسی عطارد است.

با وقوع اتفاقاتی نا معلوم بر روی مشتری سرعت رشد لکه تخم مرغی به اندازه لکه سرخ افزایش یافت.

برهای صدفی، نادرترین و منحصربه فردترین ابرهای روی زمین هستند که با تمام طیف های رنگی تزئین شده است. این ابرها به فاصله زمانی یک ساعت پس از غروب یا پیش از طلوع آفتاب قابل مشاهده است.

شبی رویایی! ستارگان در سکوت آسمان چشمک می زنند، گویی همه آنها بر گنبد آسمان میخکوب شده اند. از آن شبهایی است که باید ساعتها نشست و به ستاره ها خیره شد: دب اکبر و ذات الکرسی رقصی را به دور ستاره قطبی آغاز کرده اند و ماکیان آسمان تابستان بالهای خود را گشوده است گویا این دو را در رقص ستاره ها همراهی می کند. اما ناگهان آرامش آسمان برهم می خورد! شیی بزرگ و نورانی، درخشان تر از سایر ستارگان در آسمان ظاهر می شود و با سرعتی باور نکردنی به پیش می تازد.به رنگهای سبز، قرمز، زرد و آبی می درخشد و دنباله ای چون دود هواپیما بر جا می گذارد. در آنی پهنه ی آسمان را طی می کند و ناگهان خاموش و ناپدید می شود. چه حادثه عجیبی این مهمان ناخوانده چه بود و از کجا آمد؟

این مهمان فضایی از دوردستهای فضا به زمین رسیده است. آنچه که در آسمان نور افشانی کرد در واقع یک شهاب بود. سنگی از گوشه های دور منظومه شمسی. سنگی چند میلیارد ساله که اگر به دست دانشمندان بیفتد، گوشه ای از تاریخ منظومه شمسی را از دلش بیرون می کشند. این میهمان با پای خود به زمین می آید. اگر برای آوردن مشتی خاک یا چند تکه سنگ از ماه و مریخ باید میلیونها دلار خرج کرد، سنگهای آسمانی مفت و مجانی به زمین می آیند. تعدادشان هم کم نیست. در همه جا می توان پیدایشان کرد. شاید در موقع کوهنوردی، در موقع گشت و گذار در دشت و بیابان، بی اعتنا پا بر روی یکی از این سنگها گذاشته و گذشته اید. شاید یکی از سنگهای پی و دیورا خانه تان سنگ آسمانی است.

زمین همیشه در معرض بمباران این سنگهای آوره است و هر سال بین 20000 تا 100000 تن ماده از فضای بیرون به جو زمین وارد می شود. این مواد اندازه های گوناگونی دارند از چند صدم گرم تا چند صد کلیو گرم. آنها خرده ریزه هایی هستند که از تشکیل منظومه شمسی باقی مانده اند.

این خرده ریزه های کوچک را شهابواره می نامند و وقتی شهابواره وارد جو زمین می شود اصطکاکش با مولکولهای هوا چنان شدید است که ملتهب می شود و می سوزد در این موقع می بینیم ستاره ای در آسمان به راه افتاده و حرکت می کند. این تیر های نورانی رونده یا شهابها از منظره های زیبای آسمان شب هستند. در جایی که آسمان صاف و تاریک است شما در ساعت می توانید پنج شش شهاب را ببینید.

شهابها لحظه به لحظه کوچکتر و کم نور تر می شوند، چون می سوزند و ماده آنها تمام می شود اما بعضی از آنها آنقدر بزرگ هستند که به صورت تکه سنگی بر روی زمین می افتند. این سنگ یعنی شهابسنگ سنگی است که شکارش آرزوی منجمان آماتور می باشد.

هر چه شهاب پرنور تر باشد احتمال اینکه ماده اش نسوزد و و بخشی از آن به زمین بیفتد بیشتر است. پس از روی نورانیت شهاب می توان حدس زد که آیا به طور کامل می سوزد و یا اینکه روی زمین می افتد

قدر (میزان نورانیت) سیاره زهره در حالت خود 4- است. اگر میزان نورانیت زهره را به خاطر بسپارید می توانید از آن به منزله مقیاس سنجش نورانیت شهابها استفاده کنید. شهابهای پرنورتر از زهره را آذرگوی (گوی آتشین) می نامند. یک آذر گوی به قدر 4- تکه آهن و یا سنگی به وزن 50 گرم است. برای آنکه آذرگویی با نورانیت شدید مثلا" از قدر 12- دیده شود وزنش حتما" باید 3 تا 5 کیلو گرم باشد. چنین آذر گویی حتما به زمین می افتد در واقغ شهابهایی نورانیتر از قدر 8- بدون شک خود را به زمین می رسانند.

نورانی ترین آذر گویی که تاکنون مشاهده و ثبت شده است شهابی از قدر تقریبی 22- (به نورانیت خورشید) بوده است که در شب 13 آذر 1351 آسمان منطقه سوماوا در کشور چک را برای مدتی روشن کرد. متاسفانه هیچ تکه ای از این آذر گوی یافت نشد. آذر گوی های نورانی گاهی چنان منفجر می شوند که چیزی از آنها باقی نمی ماند و آنها را بولید می نامند.

این سیارک در این شبها در صورت فلکی شیر (اسد) بوده و به قدر 6 می رسد  که با یک اپتیک مناسب آماتوریو با یک نقشه خوب و کمی صبر و دقت می توان آن را شکار کرد که البته برای یقین از شکار آن باید این سیارک را در شبهای مختلف به دام انداخت.

کمربند سیارکها

این کمربند که در منظومه ی خورشیدی قرار دارد ناحیه ای وسیع بین دو سیاره ی بهرام و هرمز (مریخ و مشتری) است و شامل میلیارد ها سیارک ( اجرام اغلب سیب زمینی شکل - با شکل نا منظم - که به دور ستاره ای در گردش باشند ) و قطعات سنگ می باشد .

سیارک های این کمربند ممکن است کربنی ، سنگی و یا فلزی باشند .

سیارک سرس باپهنای ۹۳۳ کیلومتر (57 مایل) بزرگترین و اولین سیارکی است که در سال 1801 کشف گردید. این سیارک به گونه ای غیر عادی بزرگ است، چرا پهنای اکثر سیارکها از250 کیلومتر تجاوز نمی کند. تخمین زده شده است که تقریبا یک میلیارد سیارک دارای پهنای بیش از یک کیلومتر (6/0 مایل) می باشند..

سیارکهایی که قطرشان بیش از 300 کیلومتر (185 مایل) است، کروی هستند. سیارکهای کوچکتر، شکل نامنظمی دارند. کوچکترین سیارکها ذرات غبار هستند که قطرشان از سر یک سوزن بیشتر نمی باشد.

حدود 6/4 میلیارد سال پیش، جرم کمربند سیارکی تقریبا 1200 برابر جرم امروزی خود بود. کمربند در آن زمان شامل اجسامی صدها برابر بزرگتر از “سرس” (بزرگترین سیارک شناخته شده ) بود.

هنگامیکه این اجسام به همدیگر برخورد کردند،جاذبه ی سیاره ی هرمز مانع از چسبیدن آنها به یکدیگر گردید، در نتیجه آنها به تکه های کوچکتر تقسیم شدند. بسیاری از این سیارکها درمنظومه ی خورشیدی پخش شده اند. این سیارکها، یا به سطح سیارات و اقمار مختلف برخورد می کنند یا به درون خورشید می افتند .

بیش از 90 درصد سیارکها درکمربند سیارکها قرار دارند. بین 3 تا6سال طول می کشد تا این سیارکها مدار گردش خود بدور خورشید را طی کنند. بقیه را که در کمربند نیستند ، معمولا بصورت گروهی طبقه بندی می شوند که هر گروه مدار خاص خودش را دارد. سیارکهای تروایی (برجیسی) دو گروه از سیارکهای کاملا تیره هستند که در مدار سیاره ی هرمز (برجیس) قرار دارند. یکی از این دو گروه جلوتر از هرمز و دیگری بدنبال سیاره ی مشتری حرکت می کند . مدار گردش سیارکهای گروههای آمور، آپولو، و آتن به زمین نزدیکتر است.

ماموریت سپیده دم ( Dawn ) - ملاقات با سرس

زمان پرتاب : ژوئن 2007

هدف : مدارگرد سیارکی

" سپیده دم" بخشی از مجموعه ماموریت های "اکتشاف" ( Discovery) ناسا است. این فضاپیما به سوی دو سیارک سرس (Ceres) و وستا (Vesta) ، دو تا از بزرگترین سیارکهای منظمه شمسی، خواهد رفت. هر یک از این دو سیارک فرآیند تکاملی بسیار متفاوتی داشتند که در چند میلیون سال اولیه پیدایش منظومه شمسی شکل گرفته است.  سپیده دم با رصد هر دو آنها با ابزار های یکسان، در حقیقت به مطالعه و بررسی منظومه شمسی روزهای آغازین می پردازد و ویژگی های هر سیارک را نیز مورد بررسی قرار می دهد.

همچنین این فضاپیما با خود تراشه ای را حمل می کند که 360،000 نفر نام خود را در آن ثبت کرده اند تا به روی یکی از سیارکهای منظومه شمسی بفرستند.

اگرچه انسان هزاران سال است که به مطالعه آسمان ها و کیهان پرداخته، اما هنوز اطلاعات بسیار اندک و ناچیزی پیرامون فضا و جهان اطراف خود دارد. همچنان که در راستای افزایش دانش و آموخته های خود گام برمیداریم، هر روزه با مسائل شگفت آور جدیدتری آشنا می شویم و این درحالیست که برخی از آنها بسیار پیچیده و گیج کننده می باشند. در ادامه این مقاله به مجموعه ای از شگفت انگیزترین، جالب ترین و عجیب ترین حقایق نجوم و دانش ستاره شناسی اشاره خواهیم نمود.

1- دانشمندان بر این باورند که ما فقط قادر به دیدن 5 درصد از ماده در جهان هستی می باشیم. این در حالیست که باقی کیهان از ماده ای نامرئی به نام "ماده تاریک" و همچنین نوع اسرارآمیزی از انرژی به نام "انرژی تاریک" تشکیل شده است.

2- ستارگان نوترونی آنقدر چگال و متراکم می باشند که در مقام مقایسه، جرم یک قوطی کنسرو از مواد یک ستاره نوترونی ، بیشتر از جرم کره ماه می باشد.

3- انرژی آزاد شده از خورشید آنقدر زیاد است که حتی تصور آن نیز دشوار است. انرژی آزاد شده از هسته خورشید در هر ثانیه، معادل 100 میلیارد بمب اتم می باشد.

تصویر گرافیکی از گالیله

5- سیاه چاله ها آنقدر فشرده و چگال بوده و چنان جاذبه شدیدی تولید می نمایند که حتی نور نیز نمی تواند از آن فرار نماید. فیزیکدانان نظری پیش بینی می کنند که شرایطی وجود دارد که تحت آن نور قادر به فرار است. (این وضعیت 'تابش هاوکینگ' نامیده شده است)

6- رسیدن نور ستارگان و کهکشان های دور به ما آنقدر زمان می برد که آنچه ما امروز می بینیم در واقع وضعیت این اجرام را در صدها، هزاران و حتی میلیون ها سال قبل نشان می دهد. از اینرو همانطور که به آسمان می نگریم براستی سفری در زمان و گذشته های بسیار دور داریم.

7- سحابی خرچنگ بواسطه یک انفجار ابرنواختری در سال 1054 میلادی بوجود آمد. منجمان عرب و نیز ستارشناسان چینی در آن زمان اشاره کرده اند که این انفجار آنقدر درخشان بوده که برای ماه ها باعث روشنی آسمان شب شده و حتی در روشنی روز نیز قابل مشاهده بوده است.

انرژی آزاد شده در هسته خورشید در هر ثانیه، معادل 100 میلیارد بمب اتم می باشد

9-  اگرچه عطارد نزدیکترین سیاره به خورشید است اما با اینحال  گاهی اوقات دمای آن تا منفی 280 درجه فارنهایت می رسد. اما چرا؟

از آنجا که سیاره عطارد تقریباً هیچ اتمسفری ندارد، لذا هیچ چیز برای به دام انداختن و نگه داشتن گرما در نزدیکی سطح آن وجود ندارد. از اینرو نیمه تاریک  سیاره عطارد (سمتی که از خورشید دور است) بسیار  سرد است.

خورشید ستاره ای است از ستارگان رشته اصلی که 5 میلیارد سال از عمرش می گذرد. این ستاره کروی شکل بوده و عمدتا از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. وسعت این ستاره 1.4 میلیون کیلومتر (870000 مایل) است. جرم این ستاره 7 برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین 750 برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش می چرخند. در هسته خورشید ، جرم توسط واکنشهای هسته ای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، می شود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید می گردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفته اند نیز گرمایشان را از این انرژی می گیرند.

زبانه ها و شعله های خورشیدی

باد خورشیدی

مسیر نامنظم دو میلیون سال طول می کشد تا انرژی تولید شده در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت نورو گرما تابش کند، سپس بعد از فقط 8 دقیقه این انرژی به زمین می رسد.

چرخه ها و لکه های خورشیدی

مرگ خورشید

 ستاره ای است از ستارگان رشته اصلی که 5 میلیارد سال از عمرش می گذرد. این ستاره کروی شکل بوده و عمدتا از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. وسعت این ستاره 1.4 میلیون کیلومتر (870000 مایل) است. جرم این ستاره 7 برابر جرم یک ستاره معمولی بوده و همچنین 750 برابر جرم تمام سیاراتی است که به دورش می چرخند. در هسته خورشید ، جرم توسط واکنشهای هسته ای تبدیل به تشعشعات الکترومغناطیسی که نوعی انرژی هستند، می شود. این انرژی به سمت بیرون تابانده شده و باعث درخشنگی خورشید می گردد. سایر اجسام آسمانی موجود در منظومه شمسی که توسط جاذبه خورشید در مدارهایشان قرار گرفته اند نیز گرمایشان را از این انرژی می گیرند.

زبانه ها و شعله های خورشیدی

باد خورشیدی

مسیر نامنظم دو میلیون سال طول می کشد تا انرژی تولید شده در مرکز خورشید به سطح آن رسیده و بصورت نورو گرما تابش کند، سپس بعد از فقط 8 دقیقه این انرژی به زمین می رسد.

چرخه ها و لکه های خورشیدی

مرگ خورشید

در بین تمامی وسایلی که به فضا پرتاب شده اند نام یکی از آنها بیشتر از بقیه به گوش ما خورده است، شاتل فضایی (Shuttle). طراحی و ساخت یک هو - افضاپیما کار بسیار مشکلی است و با طراحی و ساخت هواپیما از زمین تا آسمان فرق دارد. طراحی هواپیما در یک جو صورت می گیرد و دیگر مهندسان دغدغه رقیق یا غلیظ شدن هوا را ندارند و احتیاجی به محاسبه نیروهای آیرودینامیکی وارد بر هواپیما در ارتفاعات مختلف نیست، در صورتی که در هوا - فضاپیماها در بسیاری از نقاط چگالی هوا بسیار کم است و نمی توان از نیروهای بالابرنده (Lift) به خوبی بهره برداری کرد. یکی دیگر از تفاوتهای آنها ، گذر از جو زمین است.

هواپیماها تا ارتفاع محدودی اوج می گیرند، در صورتی که هوا - فضاپیماها باید از جو زمین نیز بگذرند. گذر از جو زمین تحمل حرارتی بسیار بالا می خواهد، زیرا در آنجا هوا بسیار فشرده است و به همین خاطر است که دماغه بسیاری از هوا - فضاپیماها از جنس آلیاژهای سرامیکی خاص هستند تا تاب تحمل حرارتهای بسیار بالا را داشته باشد. زیرا در غیر این صورت بدنه هواپیما ذوب می شود.

ساخت یک شاتل نیز تمامی این دغدغه ها را دارد. ما قصد داریم در این مقاله شما را با چگونگی ساخت و آزمایشات اولین شاتل فضایی آشنا کنیم. شاتل فضایی آمریکا که اولین بار در سال 1981 میلادی پرتاپ شد، اولین سفینه قابل استفاده مجدد جهان بود. از سه بخش آن ، مدار پیما ، موشکهای تقویت کننده و مخزن خارجی سوخت، فقط مخزن سوخت آن می باشد که بعد از هر مأموریت قابل استفاده نیست. کاشیهای مخصوص مقاوم در برابر گرما مانع از سوختن مدار پیما به هنگام بازگشت به جو زمین می شوند. بازوی قابل کنترل از راه دور تعبیه شده در مخزن محموله مدار پیما می تواند ماهواره ها را در فضا قرار دهد و همچون سکوی ثابت برای کار فضانوردان عمل می کنند.

مدار پیماها در ارتفاع 185 تا 1100 کیلومتری پرواز می کنند.

مشخصات شاتل فضایی

سازه قدرتمند مدارپیما در ارتفاع 185 تا 1100 کیلومتری (115 تا 610) پرواز می کنند و اجزای قطعات آن شامل: کاشیهای ضد حرارت ، دریچه ورود خدمه ، کابین پرواز و اتاقکهای خدمه ، دریچه ایمنی بال دلتا شکل، درپوش مخزن محصول دریچه بال ، سیستم مانور در مدار ، موتور اصلی سکان و کاهنده سرعت می باشد.

آزمایشگاه فضایی

آزمایشگاه فضایی آزمایشگاه مخصوصی است که درون مخزن محموله مدارپیما جای می گیرد تا با ایجاد فضای اضافی ، دانشمندان بتوانند در فضا آزمایش کنند. این آزمایشگاه بنا به نوع آزمایشهای هر سفر مجهز می شود، آزمایشگاه فضایی همچنین بخشهای رو بازی دارد که برای مطالعه فضا و زمین هستند. این آزمایشگاه متراکم از طریق مجرای هوابند به مدارپیما متصل می شود. تمامی مدارپیماها نامگذاری شده اند، اولین آنها به نام انترپرایز از نام سفینه فضایی مجموعه تلویزیونی استارترک اقتباس شد. انترپرلیز برای مقاصد آزمایشگاهی ساخته شده بود، ولی هیچگاه به مدار نرفت. هر چند که چندین بار در بالای یک فروند بوئینگ 747 پرواز کرد، در سال 1977 انترپرایز از ارتفاع 6700 متری (22هزار پایی) رها شد و سالم به زمین نشست. ناوگان کنونی 4 مدار پیما دارد: کلمبیا ، دیسکاوری ، آتلانتیک و اندور.

شاتل اینترپرایز

اینترپرایز (Enterprise) اولین شاتلی است که ایالات متحده آمریکا ساخت. در ابتدا به مناسبت دویستمین سالگرد تصویب قانون اساسی آمریکا قرار بود اسم آن را قانون اساسی (Constitution) بگذارند. اما بعد از مدتی با اعتراضات بسیاری روبرو شد بخصوص به دلیل جو خاصی که یکی از برنامه های تلویزیونی آمریکا به نام داستان علم در بین مردم درست کرده بود. افراد و کارکنان این برنامه طبق نامه ای سرگشاده به کاخ سفید ، تقاضای تغییر نام این شاتل را از قانون اساسی به اینترپرایز کردند و کاخ سفید نیز برای کاستن از کشمکشها و مسایل حاشیه ای دیگر ، قبول کرد که اولین شاتل فضایی آمریکا با نام اینترپرایز شناخته شود.

قرارداد ساخت آن در ۲۶ جولای سال ۱۹۷۲ امضا شد و تنها بعد از دو سال طراحیها تمام و اولین قدم برای ساخت کابین و جای خدمه آن شروع شد. در ۲۶ آگوست همان سال کار راه اندازی و ساخت بدنه اصلی نیز شروع شد. از حساسترین قسمتهای یک شاتل ، بالها و دم آن است که کار طراحی بال را به شرکت با تجربه (Grumman) واگذار کردند. شرکت گرومن سابقه ای طولانی در صنعت هوافضای آمریکا دارد و هم اکنون هواپیمایی چون بمب افکن B-2 را طراحی کرده است.

ساخت بالها در ۲۳ مه سال ۱۹۱۵ به پایان رسید و بالها را به پالمدیل (Palmdale) فرستادند. ساخت اینترپرایز در پایگاه هوایی ۴۲ (Rockwell) در پالمدیل در ایالت کالیفرنیا پیگیری می شد. در ۱۲ مارس ۱۹۷۵ کار ساخت شاتل کامل شد و سرانجام در ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۶ از پایگاه پالمدیل خارج شد و در ۳۱ ژانویه ۱۹۷۷ از پالمدیل به ادواردز رفت. شاتل اینترپرایز در ناسا (NASA) با مشخصه OV-101 شناخته می شود. در پایگاه ادواردز در مرکز تحقیقات پروازی درایدن (Dryden) شروع به امتحان دادن و انجام آزمایشات و تستهای گوناگون چون فرود و برخاست (Takeoff and Landing) را انجام دهند. برنامه آزمایشی ALT قرار شد به مدت ۱۹ ماه به طول انجامد. ALT شامل آزمایشاتی چون قسمتهای دینامیکی و استاتیکی و پایداریهای فرود و برخاست است.

الحاق شاتل آمریکا

در 29 ژوئن سال 1995 میلادی شاتل فضایی آتلانتیک 5 فضانورد آمریکایی و 2 کیهان نورد روسی را به مسیر برد. پیش از آن چندین فضانورد روسی در مسیر ساکن بودند، این اولین الحاق شاتل با مسیر بود. یک سیستم الحاق مخصوص در مخرن محموله آتلانتیک نصب شده بود. بعد از 5 روز این شاتل به همراه 6 آفریقایی و 2 روسی به زمین بازگشت و 2 خدمه تازه نفس را برای مسیر باقی گذاشت.

دیپلماسی فضایی

الحاق شاتل با مسیر راه برای همکاریهای فضایی بین المللی در آینده هموار می کند. الحاق شاتل به مسیر بیست سال پس از اولین ملاقات فضای آمریکاییها و روسها اتفاق افتاد. در سال 1975 میلادی یک سفینه آپولو به مدت 47 ساعت به یک سایوز ملحق شد. شاتل به بار انداز واحد کریستال ملحق شد و این واحد بخاطر حفظ ثبات از محل همیشگی اش برداشته شده و موقتا به بار انداز عقبی واحد الحاق چند جانبه رابطه متصل گردید.

دودی که در پایین سمت راست مشاهده می کنید نشان می دهد که در کجا 73 ثانیه بعد ازپرتاب گاز نشت کننده شعله ور شده است.

فاجعه چلنجر

در 28 ژانویه سال 1986 میلادی میلیونها ببیننده تلویزیون در سراسر جهان با وحشت شاهد انفجار شاتل فضایی چلنجر در کمتر از 2 دقیقه بعد از پرتابش بودند. این شاتل کاملا منهدم شد و همه 7 خدمه آن کشته شدند. یکی از آن خدمه به نام کریشیامک آلیف معلمی بود که قصد داشت از فضا شاگردانش را تعلیم دهد. تحقیق درباره این فاجعه آشکار نمود که عایق میان 2 بخش موشکهای تقویت کننده جدا شده بود و باعث نشت گاز و احتراق سفینه شده بود. بعد از این حادثه برنامه فضایی شاتل به مدت سه سال متوقف شد تا ایمنی آن بهبود یابد.

نیروی رایانه شاتل

امروزه اکتشافات فضایی بدون استفاده از نیروی رایانه غیر ممکن است. رایانه ها قادرند فضا را هدایت کنند، سیستمهای بی شمار فضا را بررسی و صحت عملکرد آنها را اعلام کنند. مرکز هدایت زمینی را در جریان وضعیت فضا پیماها مشخص کرده ، آنها را هدایت کنند. در نخستین پروازهای فضایی به اندازه امروز رایانه ها استفاده نمی شد؛ در حقیقت رایانه هایی که آن روزها برای هدایت فضاپیمای ایلات متحده آمریکا یعنی آپولو مورد استفاده قرار می گرفتند و نیرویی به اندازه رایانه های شخصی امروزی ما داشتند. کاوشگرهایی که در فاصله های دور دست کره زمین در فضا پرواز می کنند، با خود رایانه هایی را حمل می کنند که برای هدایت دوربینها و اندازه گیریهای مختلف برنامه نویسی شده اند.

رایانه ها قادرند اطلاعاتی که از کاوشگرهای فضایی بصورت علائم ضعیف رادیویی دریافت می کنند را به اطلاعات لازم و قابل فهمی تبدیل کنند. دانشمندان نیز به نوبه خود این اطلاعات را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند تا به نکات جدیدی در مورد اجرام آسمانی دست یابند. رایانه هایی که شاتل فضایی را هدایت می کنند جزء پیشرفته ترین رایانه ها محسوب می شوند.

چینی ها در فضا

حدود ۳۱ سال است که از اولین راهپیمایی انسان توسط آرمسترانگ بر روی سطح کره ماه می گذرد و هم اکنون کشور چین مایل است دست به انجام چنین کاری بزند. این حرکت چینیها در فضا باعث ایجاد رعب و وحشت بسیار در مجامع آمریکایی شده است؛ زیرا آنان عادت دارند که تکنولوژیهای فضایی را در انحصار کشور خود ببینند. حتی یکی از سناتورهای آمریکایی در یک سخنرانی گفته است: شما می دانید چینیها مشتاقند بر روی ماه بروند، ولی ما نمی خواهیم آنها به ماه دست پیدا کنند. حال چه گنجی بر روی کره ماه دیده شده که آمریکاییها اینقدر نسبت به این موضوع حساسند، خدا می داند. در هر صورت تمامی کشورهای جهان در انتظار پرتاب شاتل فضایی چینی هستند و تمامی ما هم امیدواریم که سرنوشتی مانند شاتل کلمبیا برای آنها رخ ندهد، زیرا فضاپیمای چینی با سرنشین است.

پروژه ALT با تستهای زمینی شروع شد از جمله تست تاکسی (Taxi) هواپیمای بویینگ ۷۴۷ حامل شاتل اینترپرایز بود تا مشخص شود برای برخاست (Takeoff) آن چه مسافتی با چه سرعتی باید پیموده شود تا از زمین بلند شود. تمامی این قسمتها با شاتل بی سرنشین انجام می شد و قرار بود تا هنگامی که شاتل اینترپرایز قابل اطمینان شد دیگر با سرنشین پرواز کند. بعد از آن پنج پرواز محدود (Captive) توسط اینترپرایز انجام شد و در آن اکثر سیستمها آزمایش شد و این آزمایش موفقیت آمیز بود. در برخی از پروازهای آزمایشی معمولا دو فضانورد نیز از طرف ناسا در شاتل حضور داشتند. بعد از صرف چنین وقتی تازه تصمیم به پرواز آزاد (Free Flight) با شاتل اینترپرایز را گرفتند و به دنبال آن تستهای دیگری چون تست لرزش (Flutter Test) نیز از OV-101 به عمل آمد.

البته با تکنولوژی کنونی طراحی شاتلها بسیار کمتر وقت و هزینه می برد، به عنوان مثال شاتل فضایی آتلانتیس (Atlantis) با وزنی حدود ۱۷۱هزار پوند در مدت بسیار کمی طراحی و ساخته شد. در تمامی پروازهای محدود و سه پرواز اولیه دم مخروطی شکل از بدنه شاتل جدا شده بود تا کمترین مقدار نیروی مقاوم (Drag) و کمترین لرزش بوجود بیاید، ولی در آخرین پروازش که در برنامه ALT قرار است دم مخروطی شکلی دوباره به آن ملحق شود. این دم مخروطی توسط ۱۱ قفل الکترونیکی بر روی اینترپرایز نصب می شود.

OV-101 اولین شاتلی بود که توسط آمریکا ساخته شد و به همین خاطر آزمایشات بسیار زیادی در عرض چندین سال از آن به عمل آمد به گونه ای که به مراکز تحقیقاتی چون مرکز پرواز فضایی مارشال (Marshall) ، مرکز فضایی کندی (Keedy) و ... برده شد تا بدون نقص ساخته شود. در ۱۰ آوریل ۱۹۷۹، OV-101 به مرکز فضایی کندی رفت تا با راکتهای سوخت جامد و یک منبع داخلی آزمایش شود. سرانجام در ۱۶ آگوست همان سال به مرکز تحقیقات درایدن برگشت و در ۳۰ اکتبر به زادگاهش یعنی پالمدیل رفت. بین ماههای مه و ژوئن سال ۱۹۸۳ اینترپرایز به پاریس رفت تا در نمایش هوایی شرکت کند و بعد از آن در ۱۸ نوامبر سال ۱۹۸۵ از مرکز فضایی کندی به فرودگاه دالز (Dulles) واقع در واشنگتن رفت و دیگر پرواز نکرد.

در آنجا به موسسه اسمیتسونیان (Smithsonian) تحویل داده شد. شاتل اینترپرایز برای تست و آزمایش ساخته شده بود و هیچ گاه به مأموریتهای فضایی نرفت. اما بعد از آن با تجربه ای که آمریکاییها بدست آورده بودند شروع به ساخت شاتلهای متعددی چون شاتل کلمبیا کردند که اولین شاتلی بود که در مدار زمین قرار گرفت. کلمبیا در سال ۱۹۸۱ پروازش را انجام داد و بعد از آن چهار شاتل دیگر در عرض ده سال ساخته شدند که عبارتند از چلنجر (Challenger) که در سال ۱۹۸۲ ساخته ولی چهار سال بعد منهدم شد. سپس شاتل دیسکاوری (Discovery) در سال ۱۹۸۳ و بعد از آن شاتل آتلانتیس (Atlantis) در ۱۹۸۵ و سرانجام در سال ۱۹۹۱ شاتلی به نام ایندیورد (Endeavour) ساخته شد تا جایگزین شاتل منهدم شده چلنجر باشد.